Uitkrant #10: waarin ik het thuis beter vind maar niet het beste

Uitkrant #10: waarin ik het thuis beter vind maar niet het beste

‘Can you define “Dutch culture” for me?’ Naast me bij het kampvuur van onze Airbnb zit een betweterige reiziger, zo’n type dat het begrip mansplaining vast graag aan je uitlegt. Nee, is natuurlijk het juiste antwoord, maar tot nu toe zijn mijn reisgenoot en ik op onze tocht door Californië voornamelijk Amerikanen tegengekomen die Italiaans en Frans als dialecten zien van het Europees. Dus ik waag toch een poging mijn vaderland hier te vertegenwoordigen en begin een braaf betoog over tolerantie, democratie en vrijheid.

Het is heel gek, maar nu ik hier zit, voel ik het zwakke stroompje vaderlandsliefde dat door mijn aderen vloeit opspelen. Ja, dat mateloze Amerikaanse nationalisme brengt in mij iets teweeg dat ik helaas moet omschrijven als nationalisme. Gemiddeld genomen heb ik daar echt nauwelijks last van. Een heel land liefhebben is me algauw te veel gevraagd. Maar terwijl ik dat beleefde verhaal afdraai, maak ik in mijn hoofd ongewild en razendsnel de vergelijking tussen ons en Amerika. Eten? Beter in Nederland. Veiligheid? Beter. Vrouwenrechten, LHBT-rechten, gezondheidszorg? Beter, beter, we tha best, alles is beter, ik hou van Holland, breng me terug!

Ik ben nog niet terug of ik lees dat minister Schippers in haar H.J. Schoo-lezing zei dat onze cultuur ‘beter is dan alle andere die ik ken’. Met het idee dat andere (bijvoorbeeld moslim-)culturen misschien óók gewoon onze cultuur kunnen nemen. Als je zoiets zwart op wit ziet, staat het, nou ja, een beetje silly. Ik denk even terug aan een paar dagen eerder, toen we in It’s a Small World After All zaten, de Disney-attractie waarvan je nu het liedje in je hoofd hebt, en ik zie voor me hoe Edith in haar bootje langs de decors met honderden culturen vaart en na afloop kirt: ‘Ik vond ons het beste hoor!’

Schippers doelde met ‘cultuur’ eigenlijk alleen op waarden als vrijheid en tolerantie. Die attractie staat intussen precies voor het soort cultuurrelativisme waar ze vanaf wil zijn: alle culturen even leuk en dus vredig naast elkaar. Het eigenlijk idee erachter is juist dat je culturen niet kunt vergelijken – althans niet openlijk. Daarom kun je je beter op overeenkomsten tussen mensen en culturen richten. Ik gok dat de grote filosoof Walt daarom alle poppetjes precies hetzelfde gezichtje gaf.

Wat blijkt? De wereld is niet small after all – ik moest een takke-end terugvliegen. Ook in Disneyland is de afstand tot de moslimcultuur blijkbaar te groot om te overbruggen: in 2012 werd een werkneemster met hijab er ontslagen. Met dit in het achterhoofd, ben ik dus reuze benieuwd naar de speelfilm over It’s a Small World After All die in de maak is, en de plottwist waarmee deze cultuurclash daarin wordt opgelost. Sommige dingen kun je niet wegzingen met irritante liedjes.

Deze column stond in de oktober-editie van de Uitkrant Amsterdam. Je kunt ‘m ook altijd hier gratis lezen (of als je in Amsterdam bent, ergens meenemen)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s